Ima li, ipak, neko pravo da menja reči, pa i slova ili grafeme, koje je svojom rukom ispisao tako veliki pesnik?

- Uveren sam da Njegoš nije govorio “sjedi” ili “djeca” - kaže Miličić. - Bio je, međutim, hendikepiran, jer tada nije bilo grafema i i ja sam ih, na jedno 120 mesta, samo ubacio tamo gde bi ih i on stavio. Prosto, priredio sam Njegoša približivši ga njegoševom govoru! Zar nije i u srpskom: “piši kao što govoriš“? Sada je pravopisom koji je objavljen omogućeno da se i crnogorskim piše kao što se govori, što Njegoš nije mogao.

Miličić pretpostavlja da će izdanje koje je priredio možda biti “raritet”, ali podseća i da je do sada “Gorski vijenac” priređen ravno 230 puta i da su svaki put priređivači nešto dodavali, oduzimali, “čačkali”.

Bilo kako bilo, u Miličićevoj obradi “Gorskog vijenca” “izjelice” će biti “izelice”, Vuk Mićunović “sedeći” besedi, “djevojke” su postale “đevojke” a Turci “isćerani”...

U propratnom tekstu za “crnogorsko” izdanje Njegoševog najslavnijeg dela, i dr Novak Kilibarda kaže da su prepisivanja, pošto je Njegošev rukopis bio izuzetno nečitak, donela nedoslednosti i neujednačenosti i da bi pravila crnogorskog jezika koja su nedavno i formalno usvojena trebalo primeniti upravo na najuzvišenije delo tog jezika - “Gorski vijenac”.

EKAVICA I DRUGE GREŠKE
- U uvodonoj “Posveti praha ocu Srbije” izmenio sam ekavicu “ovde” sa “ovđe”, ali mnoge ekavizme, poput “vreme” ili “kolevka” koji se pojavljuju u epu uopšte nisam dirao, a i Bog je ostao malim slovom kako je Njegoš napisao - kaže Miličić. - Ekavica i druge greške, inače, mogli su napraviti brojni prepisivači i priređivači, a ne Njegoš svojeručno. Ponavljam, ovo nije nekakva politička verzija Njegoševog dela, niti neko novo čitanje, već prosta primena ortografskih pravila koja od usvajanja pravopisa važe u Crnoj Gori.

Ostale vestiArhiva