Kada se koridorom 11 bude masovno putovalo, tik uz auto-put u Ćelijama kod Lajkovca posetioce će čekati i prvi arheološki park u ovom delu Srbije - lokalitet Anine, najveća i najbolje sačuvana latifundija iz vremena rimske imperije.
Istraživanje ogromnog kompleksa, farme koja je u doba carstva snabdevala rimske legije stacionirane na granici, traje od 2011. godine, a arheolozi valjevskog Zavoda za zaštitu spomenika sada su počeli i prvu fazu konzervacije Anina, novcem koji je obezbedilo Ministarstvo turizma.
- Ideja je da se napravi prvi arheološki park u zapadnoj Srbiji čija je specifičnost što je praktično naslonjen na koridor 11, dok je Ibarska magistrala samo na pola kilometra udaljenosti, tako da ima fantastičnu poziciju za posetioce. Reč je o jedinstvenom i najbolje očuvanom primeru seoske arhitekture iz rimskog doba. U Srbiji imamo gradove kao što su Sirmijum i Viminacijum, carske palate kao što su Gamzigrad i Medijana, ali ovakav primer nemamo. Najpre zbog ogromnog gabarita, koji čini 4.000 kvadrata vile rustike i oko 2.000 kvadrata skladišta za poljoprivredne proizvode, dok je površina cele latifundije bila nekoliko stotina hektara. Potom i zbog otkrivenog sistema za grejanje cele vile, kao i javnog termalnog kupatila od preko 500 kvadrata, što nisu posedovali ni mnogi manji gradovi rimske imperije – priča za "Blic" arheolog Radivoje Arsić.
Istorijski značaj Anina takođe je jedinstvena priča za arheološka nalazišta iz doba Rimljana. Farma u Aninama, naime, bila je glavni distributivni centar hrane za rimske legije koje su čuvale granicu carstva. Procena arheologa je da se broj radnika u ekonomskom delu merio stotinama, sa osnovnim zadatkom da za maksimalno dva dana žito gajeno na obalama Kolubare i Ljiga stigne do legionara u Sremu i na Dunavu.
- Vlasnik vile, sudeći po načinu gradnje i ostacima, bio je izuzetno bogati aristrokrata, ali skoro spartanske skromnosti i discipline, jer nema puno mozaika i ukrasa, već je sve podređeno sprovođenju efikasnije funkcije farme. Do sada smo otkrili veliki broj nalaza, poput bogate zbirke očuvanog novca i bronzanih posuda iz vremena imperatora Konstantina i cara Valensa. Sve to svedoči o intezivnom ekonomskom životu ovog mesta od 300. do 380. godine, kada su imanje spalili Goti - objašnjava Arsić.
Koristili je i srpski despoti
Rimska istorija arheološkog lokaliteta Anine nije jedina. Arheolozi su, zahvaljujući pronađenom srednjovekovnom novcu i grnčariji, otkrili da su njeni zidovi kao zaklon korišćeni i hiljadu godina kasnije, u vreme despota Stefana i Đurđa.

Ostale vestiArhiva